Skip to content

Một số điểm mới quy định chung về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất tại Nghị định 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ

(4/18/2018)

Ngày 27/12/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 167/2017/NĐ-CP quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công. Về cơ bản Nghị định được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa những quy định còn phù hợp tại các quy định hiện hành như: các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (số 09/2007/QĐ-TTg, số 140/2008/QĐ-TTg, số 71/2014/QĐ-TTg, số 86/2010/QĐ-TTg, số 69/2014/QĐ-TTg, số 11/2016/QĐ-TTg, số 32/2015/QĐ-TTg và số 58/2015/QĐ-TTg).

Ngoài ra, để đảm bảo phù hợp với pháp luật có liên quan (Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đất đai, Luật Đầu tư công, Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp), Nghị định số 167/2017/NĐ-CP có một số điểm mới đối với quy định về việc thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà, đất như sau:

1. Quy định về cơ quan lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất gửi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt: Các Tập đoàn, Tổng công ty do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập không trực tiếp lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý gửi Bộ Tài chính như trước đây mà phải gửi về Bộ, cơ quan trung ương (đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các Tập đoàn, Tổng công ty).

2. Quy định cụ thể thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất:

- Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất: (i) đối với nhà, đất tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý; (ii) nhà, đất của các Bộ, cơ quan trung ương còn có ý kiến khác nhau về phương án xử lý giữa Bộ Tài chính và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có nhà, đất; (iii) nhà, đất do trung ương quản lý có nguyên giá theo sổ kế toán từ 500 tỷ đồng; (iv) nhà, đất (bao gồm cả nhà, đất do địa phương và trung ương quản lý) đề xuất phương án bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức chỉ định.

- Bộ Tài chính phê duyệt phương án đối với nhà, đất do trung ương quản lý (trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ).

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt phương án đối với nhà, đất do địa phương quản lý (trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ).

3. Về hình thức (phương án) xử lý nhà, đất khi thực hiện sắp xếp lại:

Ngoài 06 hình thức như Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg trước đây gồm: (i) giữ lại tiếp tục sử dụng, (ii) thu hồi, (iii) điều chuyển, (iv) bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, (v) chuyển mục đích sử dụng đất, (vi) chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý; Nghị định đã bổ sung thêm 03 hình thức: (i) tạm giữ lại tiếp tục sử dụng, (ii) sử dụng nhà, đất để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao; (iii) hình thức xử lý khác.

(1) Đối với hình thức “bán tài sản trên đất chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, có các điểm mới sau:

- Về thẩm quyền phê duyệt phương án và ban hành Quyết định bán nhà, đất thuộc trung ương quản lý theo hình thức đấu giá: (i) Thủ tướng Chính phủ đối với nhà, đất có nguyên giá theo sổ kế toán từ 500 tỷ đồng trở lên; (ii) Bộ Tài chính quyết định đối với nhà, đất thuộc trung ương quản lý có nguyên giá theo sổ kế toán dưới 500 tỷ đồng; Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đối với nhà, đất thuộc địa phương quản lý (trước đây Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg phân cấp trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định)

- Về hình thức bán chỉ định: (i) việc bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức chỉ định thuộc một trong các trường hợp không đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai (hiện hành là khoản 2 Điều 118 Luật Đất đai 2013); (ii) Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và quyết định bán nhà, đất (bao gồm nhà, đất thuộc TW và địa phương quản lý) theo hình thức chỉ định.

(2) Về hình thức “chuyển mục đích sử dụng đất” (áp dụng đối với doanh nghiệp), bổ sung các quy định:

- Việc chuyển mục đích sử dụng đất phải phù hợp với pháp luật về doanh nghiệp, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, pháp luật về kinh doanh bất động sản.

- Trường hợp doanh nghiệp liên doanh, liên kết với nhà đầu tư khác để thực hiện dự án đầu tư khi chuyển mục đích sử dụng đất, việc lựa chọn nhà đầu tư để liên doanh, liên kết thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

- Việc nộp tiền khi chuyển mục đích sử dụng đất (tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trả tiền một lần) vào ngân sách nhà nước theo phân cấp của pháp luật về ngân sách: ngân sách trung ương (nhà, đất do doanh nghiệp trung ương quản lý); ngân sách địa phương (nhà, đất do doanh nghiệp địa phương quản lý);

(3) Về hình thức “tạm giữ lại tiếp tục sử dụng”

Đây là hình thức xử lý được quy định bổ sung để áp dụng đối với các cơ sở nhà, đất có hiện trạng sử dụng chưa đúng quy định (cho mượn, cho thuê, hợp tác, kinh doanh, liên doanh, liên kết, bố trí nhà ở,…) mà chưa khắc phục được hiện trạng hoặc nhà, đất đã có quy hoạch phải thu hồi nhưng chưa Quyết định thu hồi thì chỉ phê duyệt phương án “tạm giữ lại tiếp tục sử dụng”, không phê duyệt phương án “giữ lại tiếp tục sử dụng”:

- Đối với nhà, đất sử dụng chưa đúng quy định thì Bộ, cơ quan trung ương và địa phương có trách nhiệm chỉ đạo thực hiện việc quản lý, sử dụng đúng quy định, sau khi khắc phục hiện trạng sử dụng đúng quy định, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý theo quy định tại Nghị định này.

- Đối với nhà, đất thuộc quy hoạch phải thu hồi đất để thực hiện dự án nhưng chưa phải bàn giao theo quyết định của cấp có thẩm quyền, cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có trách nhiệm quản lý, sử dụng theo quy định và thực hiện bàn giao cho cơ quan chức năng theo Quyết định thu hồi của cơ quan, người có thẩm quyền.

(4) Về hình thức “chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý”

- Để thống nhất với pháp luật về nhà ở (Nghị định số 99/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật nhà ở), Nghị định quy định nhà, đất đã bố trí làm nhà ở trước ngày 19 tháng 01 năm 2007 (ngày Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg) và đủ các điều kiện thì chuyển giao địa phương để xử lý theo quy định của pháp luật về nhà ở và pháp luật về đất đai.

- Bổ sung quy định chuyển giao đối với các trường hợp khác mà cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp không có nhu cầu sử dụng.

(5) Về hình thức “sử dụng nhà, đất để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao”: Thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về sử dụng tài sản công để thanh toán cho Nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao.

(6) Về việc xử lý nhà, đất sử dụng không đúng quy định (cho mượn, cho thuê, hợp tác, kinh doanh, liên doanh, liên kết

Để phù hợp với thực tế, Nghị định bổ sung quy định xử lý trong 02 trường hợp: (i) Trường hợp sử dụng không đúng quy định toàn bộ hoặc một phần khuôn viên có thể tách thành cơ sở độc lập, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện thu hồi; (ii) Trường hợp sử dụng không đúng quy định một phần khuôn viên mà không thể tách thành cơ sở độc lập để thu hồi thì Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị nộp toàn bộ số tiền thu được từ việc cho thuê, hợp tác, kinh doanh, liên doanh, liên kết không đúng quy định vào ngân sách nhà nước và thực hiện chấm dứt ngay việc sử dụng không đúng quy định; sau khi chấm dứt, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý theo quy định.

(7) Xử lý nhà, đất thuê của tổ chức có chức năng cho thuê nhà, đất của địa phương (Công ty quản lý kinh doanh nhà), bổ sung các quy định sau:

- Phân biệt việc xử lý đối với nhà, đất chưa xác định giá trị để giao vốn cho Công ty quản lý kinh doanh nhà và nhà, đất đã xác định giá trị để giao vốn cho Công ty kinh doanh nhà.

- Đối với nhà, đất đã giao vốn cho Công ty quản lý kinh doanh nhà thì Công ty kê khai, đề xuất phương án xử lý sắp xếp nhà, đất theo quy định tại Nghị định.

- Đối với nhà, đất chưa giao vốn cho Công ty quản lý kinh doanh nhà:

+ Nhà, đất do cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội do nhà nước đảm bảo kinh phí hoạt động đang thuê thì cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện báo cáo kê khai, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý;

+ Nhà, đất do doanh nghiệp thuê của Công ty Quản lý kinh doanh nhà trước ngày 8 tháng 3 năm 2008 (ngày Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành) mà doanh nghiệp đã đầu tư, cải tạo, sửa chữa toàn bộ tài sản trên đất trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành và hạch toán giá trị đầu tư, cải tạo, sửa chữa vào giá trị tài sản cố định, doanh nghiệp thực hiện kê khai, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý.

+ Trường hợp được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án giữ lại tiếp tục sử dụng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: (i) quyết định chuyển giao quyền quản lý, sử dụng từ Công ty Quản lý kinh doanh nhà cho Bộ, cơ quan trung ương để giao cho cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc trung ương quản lý, sử dụng; giao cho cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc địa phương quản lý, sử dụng đối với nhà, đất; (ii) quyết định cho doanh nghiệp được giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai đối với nhà, đất quy định tại khoản 2 Điều này.

(8) Bổ sung quy định xử lý trong trường hợp thay đổi phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất đã được phê duyệt (Điều 17 Nghị định)./.

Cục Quản lý công sản - Bộ Tài chính